Neden 8 Mart Dünya Kadınlar Günüdür?

0

Sevgili Kadınlar,

Hepinizin bildiği gibi dünya genelinde 8 Mart Dünya Kadınlar Günü veya diğer adıyla Dünya Emekçi Kadınlar Günü olarak kutlanmaktadır. Peki neden 8 Mart?

8 Mart Dünya Kadınlar Günü ile ilgili birçok kaynakta 8 Mart 1857 yılında New York’ta tekstil sektöründe çalışan kadınların ağır çalışma şartları ve düşük ücretleri protesto etmek amacıyla grev yaptıklarından bahsedilmektedir. Bu grev sonucunda polis müdahalesiyle kadın işçiler fabrikaya kilitlenmiş ve fabrikada çıkan yangın sonucunda 129 kadın işçi yanarak hayatını kaybetmiştir. Bu olayın anısına 8 Mart Dünya Kadınlar günü olarak kutlanmaktadır.

Kaplan’ın makalesine göre ise Amerikan yangın tarihi incelendiğinde 1857 yılında öyle bir yangın olmadığından söz edilmektedir. Kayıtlar incelendiğinde 1909 yılında Uluslararası Kadın Giyimi İşçileri Sendikası’nın ve Triangle işçilerinin başlattığı grev ile 1911 yılında Triangle fabrikasında çıkan yangın ile karşılaşılmaktadır.

Bir diğer kaynakta da 1857 yılında 12 saatlik çalışma saatine ve düşük ücrete karşı kadınların yürüyüş yaptığından ve polis tarafından dağıtıldığından bahsedilmiştir. 8 Mart 1909 yılında Kaplan’ın da makalesinde bahsettiği gibi, ağır çalışma şartları ve düşük ücretten dolayı başlayan grev meydana gelmiştir ve başarıyla 1910 yılında sonuçlanmıştır.  Bu sırada diğer endüstri kolları da seçme seçilme hakkı, ücretlendirme, günlük çalışma saatleri ve koşulların yeniden düzenlenmesi gibi konular hakkında mücadeleler vermektedir.

Tüm bu olaylardan sonra kadın erkek eşitliği için verilen mücadelenin temsili başlangıcı 8 Mart 1857 tarihi olarak kabul edilmiş ve Danimarka’nın Kopenhag kentinde düzenlenen Sosyalist Enternasyol Toplantısı’nda Clara Zetkin tarafından 8 Mart’ın Dünya Kadınlar Günü’nü olarak kutlanılması önerilmiş ve önerisi kabul edilmiştir. 19 Mart 1911 yılında ise Avusturya, Danimarka, İşviçre ve Almanya’da kutlamalar yapılmıştır. Kutlamalardan 2 hafta sonra da Asch binasının son üç katında faaliyetini sürdüren Triangle fabrikasında yangın meydana gelmiştir.

                                                                             Clara Zetkin

Triangle Gömlek Fabrikası’ndaki yangının 25 Mart 1911 tarihinde saat 16.45 civarında 8. katta sönmemiş sigara izmaritinden çıktığı tahmin edilmektedir. Bina yangına dayanıklı olarak yapılmasına rağmen yangın esnasında yangın çıkışların, çalışanların iş sırasında izinsiz dışarı çıkmaması için kapalı durumdadır. Ayrıca iş çıkışı hırsızlığa karşı çantaların kontrol edilmesi için de iki tane olan asansörden sadece biri çalışmaktadır. Bu faktörler dahil itfaiye araçlarının hemen gelmemesi, yangın söndürme araçlarındaki merdivenlerin altıncı kata kadar uzanıyor olması da yangın sırasında 129’u kadın olmak üzere 146 kişinin hayatını kaybetmesine sebep olmuştur.

Yangından sonra binlerce kişinin katıldığı protestolar düzenlenmiş, yangının sebeplerini ve sorumlularını bulmak için gruplar kurulmuştur. 5 Nisan’da 80.000 kişilik cenaze yürüyüşü düzenlenerek Kadın Sendikalar Birliği ve Lokal 25 Sendikası cenaze yürüyüşünü prostesto yürüyüşle birleştirmiştir.

1917 yılında da Rus emekçi kadınlar “Ekmek ve Barış İstiyoruz” sloganlarıyla grev yaparak kötü yaşam koşullarını protesto etmişlerdir. Bu olayın da 8 Mart’a denk gelmesi ile bütün Avrupa tarafından 8 Mart Dünya Kadınlar Günü olarak kabul görmüştür. Son olarak da 1977’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Kadın Hakları ve Dünya Barışı Günü olarak 8 Mart’ı kabul etmiş ve günümüzde halen kutlanmaya devam etmektedir.

8 Mart Dünya Kadınlar Günümüz Kutlu Olsun…

Burcu DİŞLİ

 

Kaynaklar:

https://petrol-is.org.tr/kadindergisi/triangle.htm

http://kadin.uzerine.com/index.jsp?objid=2029

Share.

Leave A Reply