Kendi Kendine Meme Muayenesi

4

Sevgili Kadınlar,

Meme kanseri bilindiği üzere kadınlarda görülen en sık kanser türüdür ve meme kanserinin etiyolojisi henüz tam bilinmediğinden dolayı birincil koruma yöntemleri meme kanserine karşı tamamen koruma sağlayamayabilir. İkincil koruma ise meme kanseri oluştuktan sonra semptomlar ortaya çıkmadan tanı konularak erken teşhis ve tedaviyle meme kanseri olan bireylerin büyük oranda bu hastalığı yenmesini sağlıyor. Bu yüzden ikincil koruma yöntemi meme kanserinde önemli bir rol oynamaktadır. İkincil koruma yöntemleri kendi kendine meme muayenesinin yapılması, hekim tarafından fiziksel muayenenin yapılması ve mamografinin çekilmesini içeren tarama yöntemidir.

Meme Kanseri Tarama Programı Ulusal Standartları’nda 20 yaşını geçmiş her kadının kendi kendine meme muayenesi yapması, 40 – 69 yaş arasında da iki yılda bir mamografi çektirmeleri ve hekim muayenelerini yaptırmaları gerektiği belirtilmiştir. Kendi kendine meme muayenesi ekonomik, kolay, zararsız olmakla beraber ve hiçbir araç gerece ihtiyaç duyulmadan yapılmaktadır. Ayrıca işlem sırasında bireyin mahremiyetinin de korunduğu düşünüldüğünde diğer tarama yöntemlerine göre daha avantajlı olduğunu söyleyebiliriz.

Kendi kendine meme muayenesi ne zaman yapılmalıdır?

Kadın, düzenli bir adet döngüsüne sahipse adet döneminde memeler hassas gergin veya dolgun olduğundan yanlış bir sonuç çıkmasını engellemek amacıyla adet kanamasından 5 – 7 gün sonra, düzensiz bir adet döngüsüne sahip ise veya menopoza girdiyse kadın her ay aynı gün kendi kendini meme muayenesin yapmalıdır.

Kendi kendine meme muayenesi nasıl yapılır?

Öncelikle meme dokusunun neresi olduğunu öğrenmek gerekmektedir. Meme dokusu boyuna köprücük kemiğinin hemen altı ile memenin birkaç santimetre altı arasında, enine de koltuk altının orta hattı ile göğüs kemiğinin orta hattı arasında kalan bölgeyi kapsamaktadır.

Kendi kendine meme muayenesi gözlem ve dokunma olmak üzere iki aşamaya dayalı olarak yapılmaktadır.

Görsel Muayene:

Ayna karşısında durarak önce kollar iki yanda sarkık ve gevşek, sonra eller belde, eller yukarı uzanır şekilde kollar kaldırılmış ve öne eğilip kollar aşağı sarkıtılmış şekilde meme dokusu incelenir. Memelerde asimetri, renk değişikliği, meme ucunda akıntı ve çekilme gibi her hangi bir değişiklik olup olmadığı incelenir.

Dokunarak Muayene:

İşaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmak kullanılarak meme dokusu, koltuk altı ve köprücük kemiğinin üstü incelenir. Dokunarak muayene de hiçbir bölgenin atlanmaması için parmaklar tek tek kaldırılarak deri üzerinde gezdirilir. Örneğin, yüzük parmağı bir parmak kadar yana konulur. Sırayla orta parmak yüzük parmağın yerine geçer. İşaret parmak ise orta parmağın yerine geçer. Böylelikle hiçbir bölge atlanmamış olur.

Dokunak muayenede üç yöntem kullanılabilir. Meme dokusunun üstünden başlayarak aşağıya doğru, aşağıdan yukarıya doğru olacak şekilde tüm meme dokusunu taranabilir. Bunun dışında dairesel olarak meme dokusun taranabilir ya da memenin dış tarafından merkeze olacak şekilde tarama yapılabilir.

Dokunarak muayene yöntemlerinden birini seçtikten sonra ayakta durularak hangi meme muayene edilecekse o taraftaki el ense arkasına konulur ve diğer taraftaki elle meme muayene edilir. Koltuk altı ve köprücük kemiğinin üstü de meme dokusuyla birlikte değerlendirilir. Her hangi bir kitle hissedilip hissedilmediğine bakılır. Aynı işlem diğer meme içinde yapıldıktan sonra bir yere uzanılır. Uzanıp tekrar muayene işlemine başlamadan önce muayene edilecek memenin tarafındaki sırt bölgesine havlu ya da yastık konularak memenin kaburgalar üzerine yapılması sağlanır ve ardından ayakta olduğu gibi yine değerlendirilen memenin tarafındaki el enseye konularak kendi kendine meme muayenesi yapılır.

Meme kanseri vakalarında memedeki kitlelerin varlığı çoğunlukla ilk önce kadın tarafından hissedildiği göz önüne alındığında kendi kendine meme muayenesi hayat kurtarır.

Sağlıkla Kalın…

Burcu DİŞLİ

Kaynaklar:

Meme kanseri tarama programı ulusal standartları, http://kanser.gov.tr/Dosya/tarama/meme.pdf

Parlar, S., Kaydul, N., & Ovayolu, N. (2005). Meme kanseri ve kendi kendine meme muayenesinin önemi. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 8(1).

Gençtürk, N. (2007). Meme kanserinde korunma. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 10(4).

Share.

4 yorum

Leave A Reply